Grip houden op SaaS updates: zo blijf je voorbereid op nieuwe releases

Een nieuwe release van je SaaS software hoeft geen verrassing te zijn. In dit artikel lees je waarom updates onvermijdelijk zijn, wat ze in de praktijk betekenen voor jouw organisatie en welke stappen je kunt zetten om grip te houden op releasebeheer, zodat je processen soepel blijven draaien en gebruikers niet voor verrassingen komen te staan. Veel organisaties ervaren SaaS software als iets dat je eenmaal implementeert en daarna op zijn beloop laat. Niets is minder waar. Waar je bij traditionele on-premise software zelf bepaalde wanneer je een update doorvoerde, ligt die keuze bij SaaS software vaak bij de leverancier. Meerdere keren per jaar brengt de leverancier nieuwe functionaliteit uit, past schermen aan of verandert werkwijzen. Als klant kun je dat zelden uitstellen of overslaan. Voor IT managers, applicatiebeheerders, sleutelgebruikers en directies betekent dit dat releasebeheer een vast onderdeel van de bedrijfsvoering moet worden, in plaats van iets waar je achteraf pas naar kijkt.
Waarom SaaS software continu verandert
SaaS leveranciers werken met één centrale omgeving die ze voor al hun klanten tegelijk bijwerken. Dat heeft duidelijke voordelen: je werkt altijd met de nieuwste versie, beveiligingsupdates worden snel doorgevoerd en je hoeft zelf geen onderhoud te plegen aan servers of software. Tegelijk betekent dit ook dat je als organisatie weinig controle hebt over het moment waarop een update wordt doorgevoerd.
Waar bij een on premise systeem een update een bewuste keuze was, is een release bij SaaS software eerder een gegeven. De leverancier bepaalt de planning, de inhoud en vaak ook het tempo waarin nieuwe functies beschikbaar komen. Voor organisaties die net een software implementatie hebben afgerond, kan dit wennen zijn. De rust na de go live is vaak van korte duur, want binnen enkele maanden volgt alweer een nieuwe release.
Wat merk je in de praktijk van een nieuwe release
Een update klinkt abstract, maar de gevolgen zijn vaak heel concreet. Denk aan de volgende situaties.
Schermen en werkwijzen veranderen
Een vertrouwd scherm ziet er na een update ineens anders uit. Knoppen staan op een andere plek, een stap in het proces verloopt net iets anders of een functie heeft een nieuwe naam gekregen. Voor gebruikers die dagelijks met het systeem werken, kan dit verwarring geven en tijdelijk tot vertraging leiden.
Functies verdwijnen of werken anders
Niet elke wijziging is een verbetering voor jouw organisatie. Soms laat een leverancier een functie vervallen die jij juist veel gebruikte, of wordt een instelling die je bewust had aangepast, teruggezet naar de standaardwaarde. Dat merk je vaak pas op het moment dat iemand in de praktijk tegen het probleem aanloopt.
Koppelingen gaan niet meer goed werken
Veel organisaties werken met meerdere systemen die met elkaar zijn gekoppeld, zoals een ERP systeem dat data uitwisselt met CRM of WMS software. Een update aan één van die systemen kan ervoor zorgen dat een koppeling niet meer soepel werkt of zelfs helemaal stopt. Omdat koppelingen vaak op de achtergrond draaien, worden problemen hier soms pas laat ontdekt.
Gebruikers worden overvallen
Als een release niet vooraf is aangekondigd binnen de organisatie, komen gebruikers voor verrassingen te staan. Ze moeten op het moment zelf uitzoeken hoe een functie nu werkt, wat ten koste gaat van hun productiviteit en vertrouwen in het systeem. Dit is vaak de meest onderschatte impact van een release: niet de techniek, maar de mensen die ermee moeten werken.
Hoe houd je grip op releasebeheer
Grip krijgen op updates begint met structuur. De volgende aanpak helpt organisaties om releases voorspelbaar te maken in plaats van een bron van onrust.
Lees releasenotes structureel en vertaal ze naar je eigen processen
Releasenotes worden vaak genegeerd, terwijl ze precies vertellen wat er gaat veranderen. Maak er een gewoonte van om releasenotes bij elke update door te nemen en te beoordelen wat de wijzigingen betekenen voor jouw specifieke processen. Een functie die voor de leverancier een kleine aanpassing is, kan voor jouw organisatie juist een belangrijke wijziging betekenen.
Gebruik een testomgeving om updates vooraf te controleren
Veel SaaS leveranciers bieden de mogelijkheid om een update eerst in een testomgeving te bekijken voordat deze live gaat. Maak hier gebruik van. Zo ontdek je problemen voordat gebruikers ermee te maken krijgen, en heb je tijd om eventuele aanpassingen door te voeren of medewerkers te informeren.
Werk met vaste testscenario’s voor belangrijke processen en koppelingen
Bepaal welke processen en koppelingen cruciaal zijn voor de bedrijfsvoering en stel hiervoor vaste testscenario’s op. Door deze scenario’s bij elke update opnieuw te doorlopen, controleer je snel of alles nog werkt zoals verwacht. Dit voorkomt dat je afhankelijk bent van toeval of van gebruikers die toevallig als eerste tegen een probleem aanlopen.
Wijs een vaste eigenaar aan voor releasebeheer
Releasebeheer werkt het best als iemand binnen de organisatie hier verantwoordelijk voor is. Deze persoon houdt releasenotes bij, coördineert het testen, bepaalt de impact op processen en zorgt voor de communicatie naar de rest van de organisatie. Zonder een duidelijke eigenaar valt releasebeheer al snel tussen wal en schip.
Communiceer helder naar gebruikers
Informeer gebruikers op tijd over wat er gaat veranderen en wat dit voor hen betekent. Een korte uitleg vooraf, eventueel met een paar screenshots of een korte instructie, voorkomt veel verwarring en vragen achteraf. Gebruikers die weten wat ze kunnen verwachten, accepteren veranderingen veel makkelijker.
Maak afspraken met de leverancier over aankondigingstermijnen en support
Leg vast welke aankondigingstermijn de leverancier hanteert voor releases en welke support je kunt verwachten als er na een update problemen ontstaan. Deze afspraken geven je meer voorspelbaarheid en een duidelijk aanspreekpunt als zaken niet werken zoals verwacht.
Updates bieden ook kansen
Het is makkelijk om updates vooral als risico te zien, maar ze bieden ook kansen. Leveranciers ontwikkelen hun software continu door, en nieuwe functionaliteit kan processen verbeteren die nu nog met omwegen worden opgelost. Een update die op het eerste gezicht alleen onrust lijkt te veroorzaken, kan bij nadere beschouwing juist een handige oplossing bieden voor een probleem waar de organisatie al langer tegenaan liep.
Door releasenotes niet alleen te checken op risico’s, maar ook te scannen op nieuwe mogelijkheden, haal je meer waarde uit je SaaS software. Dit vraagt om een nieuwsgierige blik naast de controlerende rol die releasebeheer vaak krijgt.
De rol van Forwaard na de implementatie
Forwaard uit Delft begeleidt organisaties niet alleen bij de business analyse, selectie en implementatie van bedrijfssoftware zoals ERP, CRM, WMS en PIM, maar ondersteunt ook na de go live. Als onafhankelijk adviesbureau werkt Forwaard niet voor een softwareleverancier, maar voor de organisatie zelf. Dat maakt het mogelijk om kritisch en nuchter te kijken naar wat een release werkelijk betekent voor jouw processen, zonder commercieel belang bij een bepaalde uitkomst.
Met ervaring uit meer dan 85 trajecten weet Forwaard als geen ander hoe releasebeheer in de praktijk werkt en waar organisaties tegenaan lopen. Forwaard fungeert hierbij als technische tolk tussen de organisatie en de leverancier: releasenotes worden vertaald naar concrete gevolgen voor jouw processen, testscenario’s worden samen opgesteld en de communicatie richting gebruikers wordt scherp en begrijpelijk gemaakt. Zo hoef je als IT manager, applicatiebeheerder of sleutelgebruiker niet zelf uit te zoeken wat een release precies betekent, maar krijg je een helder beeld en praktische ondersteuning bij elke stap.
Structuur maakt het verschil
Grip op SaaS updates ontstaat niet vanzelf, maar door structuur aan te brengen in hoe je als organisatie met releases omgaat. Door releasenotes serieus te nemen, te testen voordat je live gaat, een vaste eigenaar aan te wijzen en helder te communiceren met gebruikers, maak je van elke update een beheersbaar proces in plaats van een bron van onrust. Organisaties die dit goed organiseren, ervaren releases niet langer als verstoring, maar als een vast en voorspelbaar onderdeel van het werken met SaaS software.



